in , ,

Lightning Network là gì? Giải pháp thanh toán Bitcoin & mở rộng quy mô mạng lưới tiền điện tử

lightning network là gi

Cho Đi Để Nhận Lại

Trong bài viết về Segwit năm 2017, mình đã thảo luận với các bạn rất nhiều về Segwit nhằm giải quyết vấn đề phí giao dịch cùng với bài toán mở rộng quy mô mạng lưới Bitcoin. Trong thời gian đó mình cũng nhắc với các bạn rất nhiều về Lightning Network. Tuy nhiên, do bận nhiều việc trong quá trình kinh doanh kiếm tiền Online và đầu tư Online vào tiền điện tử, mình chưa thật sự dành được thời gian viết 1 bài đầy đủ và chi tiết nhất về Lightning Network để giúp đỡ các bạn đọc nắm rõ bản chất Lightning Network là gì?

Có thể nói Lightning Network là một thuật ngữ mà bạn đã nghe đi nghe lại từ mình cũng như từ các phương tiện truyền thông trên thế giới trong lĩnh vực thị trường tiền mã hóa, và phần lớn mọi người chỉ biết chung chung rằng Lightning Network là một giải pháp thanh toán mở rộng mạng lưới của Bitcoin, giúp mạng lưới Bitcoin hoạt động tốt hơn, lớn hơn, tăng tốc độ giao dịch và cuối cùng là giảm chi phí giao dịch. Vậy chính xác Lightning Network là gì? Mục đích của Lightning Network ra đời nhằm giải quyết vấn đề gì của Bitcoin và tiền điện tử? Cơ chế hoạt động của Lightning Network ra làm sao? Tiềm năng phát triển cũng như rủi ro tiềm ẩn của Lightning Network là gì?

Hôm nay mình sẽ lấp đầy chỗ trống Lightning Network trong kho tàng tri thức trên Website trungvanhoang.com

Nội dung bài viết gồm có:

  • Vấn đề lớn của mạng lưới Blockchain nói chung và Bitcoin nói riêng
  • Ai đang phát triển Lightning Network
  • Lightning Network là gì?
    • 1) Hiểu về ví đa chữ ký (Multisig Address)
    • 2) Bản chất 1 kênh (Channel) thanh toán trong Lightning Network này là gì?
    • 3) Bản chất Mạng lưới Lightning Network hoạt động như thế nào?
  • Tiềm Năng phát triển và ưu điểm Lightning Network
  • Những Khó khăn và hạn chế trước mắt của Lightning Network
  • Kết Luận

Nội dung bài viết

Vấn đề lớn của mạng lưới Blockchain nói chung và Bitcoin nói riêng

Mạng lưới Blockchain nói chung và Bitcoin nói riêng khá là chậm khi mà quy mô người dùng ngày một gia tăng. Và kèm theo đó là chi phí giao dịch tăng lên. Không chỉ Bitcoin mà ngay cả Ethereum khi quy mô lớn cũng đã từng hứng chịu tình trạng tắc nghẽn tương tự như Bitcoin đã từng gặp phải

Thử tưởng tượng nếu như chúng ta chuyển Bitcoin cho nhau mà phải Pending mất đến vài giờ với 1 khoản chi phí giao dịch lớn thì không hiểu Blockchain sẽ tiếp cận với toàn thế giới như thế nào nữa?

pending bitcoin cham xac nhan

Thực tế đã có rất nhiều ý tưởng được đưa ra nhằm giải quyết bài toán mở rộng quy mô mạng lưới của Blockchain. Và Lightning Network là 1 trong số các ý tưởng như vậy. Nhưng trước khi chúng ta hiểu nó hoạt động như thế nào, chúng ta sẽ cần phải hiểu tại sao Blockchain lại chậm?

Hãy tưởng tượng Blockchain là một cuốn sổ cái. Và cuốn sổ này bao gồm nhiều trang (khối Block), trong đó mỗi trang có nhiều giao dịch. Ngay cả khi 1 trang đã chứa đầy các giao dịch, thì vẫn cần phải đợi giao dịch đó được lưu lại trong cuốn sổ cái trước khi có thể ghi tiếp các giao dịch khác ở trên trang tiếp theo.

Và trước khi 1 trang (khối Block) có thể được thêm vào cuốn sổ cái đó, có một số quá trình xác minh để đảm bảo tất cả mọi người đều đồng ý với tất cả nội dung giao dịch có ở trên trên trang đó. Quá trình này mất khoảng 10 phút (đối với Blockchain Bitcoin) cho mỗi trang (Khối Block)

Ví dụ bạn gửi 1 Bitcoin (BTC) cho 1 người tên là Joe. Một giao dịch chứa thông tin người gửi, người nhận, số tiền và chi phí giao dịch.

thong tin Block giao dịch

Trong đó, 1 giao dịch chứa thông tin về người gửi, người nhận, số tiền và phí giao dịch.

Tại sao lại có phí giao dịch khi chuyển tiền?

Trong quá trình chuyển nhận tiền, bạn sẽ trả phí giao dịch để khuyến khích các thợ đào tiến hành xác nhận giao dịch cho bạn được ghi trong một khối càng sớm càng tốt. Chi phí rất linh hoạt và hoàn toàn phụ thuộc vào việc bạn sẵn sàng trả bao nhiêu chi phí để đẩy nhanh quá trình xác minh giao dịch. Chi phí giao dịch càng cao thì giao dịch của bạn sẽ càng nhanh hơn.

các giao dịch bitcoin cho xac minh

Các thợ đào sử dụng các máy tính làm việc trong mạng lưới Blockchain và họ sẽ lựa chọn xác minh những giao dịch nào được ghi vào trong khối hiện tại. Tiêu chí lựa chọn là các thợ đào sẽ xem xét những giao dịch nào mang lại nhiều lợi nhuận và các giao dịch có phí giao dịch cao sẽ được ưu tiên hơn

tho dao lua chọn xac minh giao dich

Nếu có giao dịch sẵn sàng trả phí giao dịch cao hơn của bạn, thì giao dịch của bạn có thể phải chờ từ vài phút, cho đến vài giờ và thậm chí cả ngày.

cho xac minh giao dich bitcoin

Đó là lý do tại sao khi mạng lưới Blockchain càng có nhiều người dùng thì càng trở nên chậm chạp, kéo theo chi phí giao dịch tăng lên. Đây là một nghịch lý khi Blockchain đang muốn chứng minh khả năng giao dịch với chi phí rẻ hơn tiền pháp định trong tương lai!

  • Bitcoin chỉ xử lý tối đa 7 giao dịch mỗi giây
  • Bitcoin sau khi áp dụng cộng nghệ Segwit: 14 giao dịch/giây
  • Ethereum xử lý 15 giao dịch chuyển tiền, 3-5 hợp đồng thông minh mỗi giây.

Đây là một con số quá nhỏ so với nhu cầu giao dịch toàn cầu (so sánh với con số giao dịch bằng thẻ Visa là 24,000 và công suất đỉnh của Visa là khoảng 50,000-65,000 giao dịch mỗi giây)

Tình trạng đó có thể hình dung như 1 sự tắc đường như hình minh họa bên dưới:

tac nghen Bitcoin

Và Lightning Network (LN) sẽ là một trong số các giải pháp tiềm năng cho vấn đề này.

Khi Bitcoin sử dụng cộng nghệ Lightning Network: tốc độ xử lý 3.5 triệu giao dịch/giây, phí gần 0, tốc độ tức thì

giai phap lightning network

Ai đang phát triển Lightning Network

Lightning Network lần đầu tiên được mô tả trong một White Paper của Joseph Poon và Thaddeus Dryja vào năm 2015. Hiện tại có 3 nhóm chính thực hiện chung hầu hết công việc về sự phát triển của Lightning Network: Blockstream, Lightning Labs và ACINQ. Mỗi một nhóm trong số họ đều đang thực hiện triển khai giao thức Lightning Network của riêng họ bằng các ngôn ngữ lập trình khác nhau.

Lightning Network là gì?

Theo giải thích của Elizabeth Stark (đồng sáng lập Lightning Labs cùng với Olaoluwa Osuntokun): “Lightning Network” là một giao thức Offchain mở rộng quy mô và tăng tốc độ cho blockchain được sinh ra để giải quyết một số hạn chế kỹ thuật của Blockchain Bitcoin, nhưng có thể được thực hiện trên bất kỳ blockchain nào khác. Bitcoin chỉ cho phép mạng lưới xử lý đến 7 giao dịch mỗi giây, trong khi Visa có thể xử lý đến 50,000 giao dịch mỗi giây. Mặc dù việc triển khai Bitcoin hiện tại đã đảm bảo tính bảo mật cao, nhưng nó không có khả năng mở rộng quy mô để đáp ứng cho một mạng lưới giao dịch thanh toán toàn cầu. Lightning Network đã được giới thiệu là 1 giải pháp tiềm năng để mở rộng quy mô mạng lưới Bitcoin lên đến hàng triệu giao dịch mỗi giây và giảm chi phí cho mỗi giao dịch gần như bằng không.

Lightning Network phụ thuộc vào công nghệ Segregated Witness (SegWit) để có thể hoạt động và Ý tưởng cơ bản nhất của Lightning Network là không phải tất cả các giao dịch đều cần thiết phải ghi lại trên mạng lưới Blockchain.

Lấy ví dụ tưởng tượng bạn và tôi có quan hệ làm ăn, hoặc có thể là họ hàng hoặc một cặp vợ chồng và đã thực hiện giao dịch khá nhiều lần với nhau. Chúng ta cần gửi tiền cho nhau khá thường xuyên, nhanh chóng và với mức phí tối thiểu. Trong trường hợp này, chúng ta không cần thiết phải ghi lại lại tất cả các giao dịch đó trên Blockchain mà đưa chúng ra khỏi chuỗi Blockchain chính.

Nói một cách kỹ thuật hơn, chúng ta sẽ mở một cái kênh channel thanh toán trên Lightning Network giữa chúng ta và ghi lại kênh channel thanh toán trên Blockchain. Sau khi đã có kênh thanh toán, bạn và tôi có thể thực hiện mọi giao dịch thông qua qua kênh channel thanh toán này vào bất kì lúc nào và bất cứ số lương nào chúng ta muốn. Và chỉ sẽ phải ghi lại 1 trạng thái giao dịch duy nhất cuối cùng lên Blockchain khi đóng kênh channel thanh toán đó lại

Ví dụ ở trên mới chỉ là 1 kênh channel thanh toán giữa 2 người với nhau nhưng bây giờ chúng ta hãy tưởng tượng chúng ta sẽ tạo ra một mạng lưới hệ thống rất nhiều các kênh channel thanh toán.

Ví dụ tiếp theo thực tế hơn có ba người: Xan, Yelena và Zeke. 1 kênh channel thanh toán giữa Xan và Yelena và 1 kênh thanh toán khác giữa Yelena và Zeke, nhờ 2 kênh thanh toán đó cùng tồn tại mà Xan có thể gửi tiền cho Zeke thông qua Yelena.

Giả sử Xan muốn gửi 2 Bitcoin (BTC) đến Zeke, thì Yelena sẽ gửi 2 Bitcoin (BTC) đến Zeke trước và sau đó Xan sẽ trả cho Yelena 2 Bitcoin (BTC) .

Đó là ý tưởng của Lightning Network (1 mạng lưới nhiều kênh channel thanh toán). Và vì bạn sẽ không phải thường xuyên ghi lại các giao dịch lên Blockchain nên các giao dịch sẽ có tốc độ cực nhanh và chi phí rất rẻ

Do Lightning Network là chủ đề lớn, để giúp các đi sâu hơn nữa về hệ thống Lightning Network: mình sẽ chia tách ra là 3 đầu mục nhỏ: 1) Hiểu về ví đa chữ ký (Multisig Address) 2) Bản chất 1 kênh (Channel) thanh toán giữa 2 bên trong Lightning Network là gì? 3) Bản chất Mạng lưới Lightning Network hoạt động như thế nào?

1) Hiểu về ví đa chữ ký (Multisig Address)

Một ví multisig đa chữ ký là 1 ví có nhiều chữ ký của người dùng. Điều này có nghĩa là nhiều người kiểm soát ví này. Nó tương tự như ví thông thường có thể nhận và chi tiêu Bitcoin (BTC). Tuy nhiên, điều độc đáo ở ví đa chữ ký là bạn chỉ có thể chi tiêu BTC nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định.

vi da chu ky Multisig Address

Ví dụ: giả sử 3 người quyết định cùng quyết định tạo một địa chỉ ví đa chữ ký cùng nhau. Họ có thể thiết kế ví phải có 3 người cùng ký giao dịch mới có thể chuyển được Bitcoin. Hoặc họ cũng có thể thiết kế chỉ cần 2 trong số 3 người ký giao dịch. Hoặc thậm chí cần 1 trong số 3 người ký. Điều này hoàn toàn có thể thực hiện được thông qua các hợp đồng thông minh.

Bây giờ, hãy giả sử rằng chúng ta đã tạo một ví đa chữ ký multisig trong đó 3 người sở hữu nó và 3 người phải ký giao dịch. Đầu tiên, 1 người bắt đầu thanh toán 1 BTC từ địa chỉ ví đa chữ ký. Bởi vì hai chủ sở hữu còn lại chưa ký giao dịch, nó vẫn sẽ ở trạng thái đang chờ xử lý. Đây là một khái niệm quan trọng để hiểu kênh channel thanh toán mở trên Mạng Lightning là gì trong mục tiếp theo

Kênh thanh toán mở có nghĩa là một giao dịch đã bắt đầu nhưng chưa hoàn thành. Đây sẽ là một khái niệm quan trọng trong mục tiêp theo (Mạng Lightning giữa hai người). Trong ví dụ trên, một kênh thanh toán mở được tạo khi một người thực hiện thanh toán bằng cách ký một giao dịch nhưng hai chủ sở hữu khác thì không. Theo cách này, giao dịch không được ghi lại trên blockchain vì nó chưa được phát sóng.

Kênh thanh toán đã đóng là khi một giao dịch được bắt đầu đã được phát thành công vào mạng. Trong ví dụ trên, điều này đạt được khi tất cả các bên trong cùng ký giao dịch. Ba điều xảy ra khi một kênh bị đóng:

  • Một khoản thanh toán 1 BTC được gửi đi
  • Giao dịch được ghi lại trên blockchain Bitcoin.
  • Phí giao dịch được gửi chính thức cho những người khai thác sau đó xử lý giao dịch.

Bây giờ chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ví đa chữ ký được sử dụng trong kênh channel thanh toán của mạng lưới Lightning Network bên dưới xem nó hoạt động như thế nào nhé

2) Bản chất 1 kênh (Channel) thanh toán giữa 2 bên trong Lightning Network là gì?

1 Channel thanh toán giống như 1 hộp tiền gửi an toàn chỉ bao gồm 2 người, đó là một ví đa chữ ký Mulitisignature mà cả hai người có thể truy cập với các khóa riêng tư tương ứng. Sau đó, cả hai đều gửi một số tiền Bitcoin nhất định và mỗi người sẽ có một khóa an toàn (private keys) để mở chiếc hộp đó. Hành động gửi tiền vào cái hộp tiền đó sẽ được ghi lại trên Blockchain dưới hình thức 1 kênh channel thanh toán ra đời giữa hai người đó.

Điểm đặc biệt của ví đa chữ ký được sử dụng trong kênh channel thanh toán (của Lightning Network) là chỉ bao gồm 2 người và cả 2 người phải cùng ký

vi Mulitisignature

Hộp tiền này sẽ hoạt động như 1 hợp đồng thông minh để đảm bảo không ai có thể chi tiêu tiền trong hộp mà không thông qua ý kiến của người kia. Số tiền trong hộp này sau đó được sử dụng để giao dịch với nhau.

Để dễ hình dung, mình sẽ lấy 2 ví dụ có thể sẽ xảy ra trong thực tế:

Ví dụ 1: Bob muốn thanh toán cà phê cho 1 cửa hàng cà phê bằng 1 kênh channel thanh toán

Giả sử cứ mỗi buổi sáng Bob thường hay có thói quyen đến quán cà phê để mua một cốc cà phê. Nếu Bob thanh toán cà phê bằng Bitcoin theo thông thường thì sẽ có 1 thời điểm nào đó mạng lưới Bitcoin đang tắc nghẽn và Bob sẽ phải trả thêm một khoản phí chuyển tiền còn lớn hơn cả giá trị tiền của cốc cà phê đó. Tuy nhiên với công nghệ Lightning network, Bob có thể thiết lập một kênh channel thanh toán với quán cà phê đó.

kenh channel thanh toan lightning network

Để mở kênh channel thanh toán, cả Bob và quán cà phê đều nạp một lượng bitcoin nhất định vào trong một địa chỉ ví đa chữ ký (multi-sighnature address). Giả sử Bob gửi vào ví 0.05 BTC và quán cà phê gửi 0 BTC vì quán cà phê không phải là người trả tiền. Địa chỉ ví đa chữ ký này giống như một két sắt chung chỉ có thể giao dịch khi cả hai bên cùng đồng ý.

vi da chu ky lightning network

kenh channel thanh toan lightning network 1Ngay lúc này, bảng cân đối balance sheet (hợp đồng thông minh) sẽ ghi rằng: Bob nhận được 0.05 BTC và quán cà phê nhận được 0 BTC.

Hợp đồng trên sẽ được ghi lại trên Blockchain: Việc mở kênh channel thanh toán được ghi lại trên Blockchain đã tạo ra sự minh bạch thông minh. Khi mở kênh channel thanh toán, Bob có thể đặt hàng mua cà phê hàng ngày mà chủ quán cà phê có thể yên tâm nhận được tiền.

kenh channel thanh toan lightning network 2

kenh channel thanh toan lightning network 4

Ví dụ 1 cốc cà phê có giá là 0.005 BTC, để trả tiền cho, Bob sẽ thay đổi bảng cân đối và trừ chi phí cà phê khỏi số dư của mình và thêm vào số dư của cửa hàng cà phê. Lúc này bảng cân đối sẽ điều chỉnh là: “Bob được 0.045 BTC, quán cà phê được 0,005 BTC”. Bob và quán cà phê cùng ký vào bảng cân đối bằng khóa cá nhân của họ.

Sau đó mỗi bên đều giữa cho mình 1 bản sao và không có bất kỳ quyền chỉnh sửa bất cứ điều gì trên bản sao đó.

kenh channel thanh toan lightning network 6

Bob tiếp tục mua cà phê theo thói quyen hàng ngày của anh ta cho đến khi nào anh ta vẫn còn số dư trong bảng cân đối

Bob hoặc quán cà phê có thể đóng Kênh channel thanh toán bất kỳ lúc nào mà họ muốn. Để đóng channel, 2 bên sẽ dùng bảng cân đối mới nhất mà đã được ký bởi cả hai bên phát sóng lên mạng lưới Blockchain của Bitcoin. Sau đó các thợ đào sẽ xác nhận chữ ký trên bảng cân đối đó và tiến hành giải ngân cho 2 bên theo bảng cân đối đó và đó cũng là lần chuyển tiền duy nhất được ghi vào Blockchain.

kenh channel thanh toan lightning network 5

Nếu đọc đến đây mà bạn đã hiểu quy tắc hoạt động của kênh channel thanh toán rồi thì hãy bỏ qua ví dụ 2 bên dưới để đọc tiếp mục tiếp theo, còn nếu bạn vẫn chưa tự tin là đã hiểu thì có thể đọc tiếp ví dụ sô 2 bên dưới được diễn giải theo 1 cách khác đơn giản hơn, ngắn gọn hơn, hy vọng sẽ giúp bạn có thể khả năng hiểu rõ hơn

Ví dụ 2: Xan và Yelena là 2 người bạn. Họ thường xuyên phải chuyển tiền qua lại cho nhau

Tưởng tượng, Xan và Yelena đều đã có 10 BTC trong 1 hộp tiền (ví đa chữ ký). Và bây giờ, nếu Xan muốn gửi 2 BTC cho Yelena, anh ta sẽ làm thế nào?

kenh thanh toan channel

Để làm được điều đó, Xan sẽ thay đổi bảng cân đối và chuyển giao lời hứa về quyền sở hữu 2 BTC của mình trong hộp ví đa chữ ký cho Yelena. Sau khi chuyển nhượng lời hứa, nếu 1 trong 2 người họ muốn đóng kênh channel và hộp ví sẽ được mở khóa, Xan sẽ có thể lấy 8 BTC còn lại và Yelena được nhận 12 BTC.

kenh thanh toan channel lightning network

Nhưng nếu họ muốn tiếp tục giao dịch, cả 2 người bọn họ đều chưa muốn đóng kênh channel và hộp ví sẽ không mở tiền ra

Nếu ngày hôm sau, Yelena gửi 1 BTC lại cho Xan, Yelena cũng từ bảng cân đối chuyển một lời hứa về quyền sở hữu cho 1 BTC sang cho Xan. Sau giao dịch này, nếu như 1 trong 2 người bọn họ đóng channel thì hộp ví tiền sẽ mở ra, Xan có 9 BTC và Yelena có 11 BTC.

kenh thanh toan channel lightning network offchain

Đó chính là giao dịch off-chain, 1 hợp đồng thông minh giữa 2 người với nhau

Việc phân phối tiền hay giao dịch chuyển nhận chỉ thực sự xảy ra khi kênh channel bị đóng. Thuật toán sử dụng bảng cân đối được ký gần đây nhất để xác định ai được nhận và nhận bao nhiêu Bitcoin.

Tức là chỉ sau khi kênh channel được đóng lại, thông tin về số dư ban đầu và cuối cùng được phát tới chuỗi khối Bitcoin. Vì vậy, cách Lightning Network hoạt động là nó cho phép người dùng thực hiện nhiều giao dịch bên ngoài chuỗi Blockchain chính và sau đó ghi chúng lại thành một giao dịch duy nhất.

Nói tóm lại, kênh channel thanh toán là sự góp chung một số tiền lại với nhau và sau đó chuyển giao lời hứa về quyền sở hữu số tiền theo cách thức đã được thoả thuận từ trước như 1 hợp đồng thông minh Smart Contract. Nếu có một trong hai người – Xan hoặc Yelena muốn đóng kênh, họ có thể thực hiện ngay lập tức.

Đóng một kênh channel chỉ đơn giản là mở hộp ví tiền và lấy số tiền còn lại bên trong của mỗi bên. Việc mở hộp này xảy ra trên Blockchain và ai sở hữu bao nhiêu tiền từ hộp sẽ được ghi lại trên Blockchain

dong channel lightning network offchain

Đó là cách các kênh channel Lightning Network hoạt động. Sức mạnh thực sự của Lightning Network sẽ có được khi có nhiều kênh channel làm việc cùng nhau để tạo thành một mạng lưới đủ lớn, hay còn gọi là Lightning Network.

Điều thú vị nhất ở Lightning Network là khi công nghệ được áp dụng rộng rãi, bạn thậm chí sẽ không nhất thiết phải thiết lập một kênh chuyên dụng để gửi tiền cho một người nào đó. Thay vào đó, bạn sẽ có thể gửi thanh toán cho người nào đó sử dụng các kênh với những người mà bạn đã kết nối. Hệ thống sẽ tự động tìm tuyến đường ngắn nhất.

Để hiểu rõ điều này chúng ta sẽ đọc tiếp mục tiếp

3) Bản chất Mạng lưới Lightning Network hoạt động như thế nào?

Mạng lưới Lightning Network chính là 1 tập hợp tất cả các kênh channel thanh toán đang được mở trên mạng lưới Bitcoin

Theo Elizabeth Stark (đồng sáng lập Lightning Labs), “Lightning Network dựa trên công nghệ được gọi là kênh thanh toán. Kênh channel thanh toán hai bên được tạo ra khi cả hai bên tạo giao dịch chữ ký trên một blockchain. Mỗi người có một khóa riêng, và các giao dịch chi tiêu từ sổ cái có thể được thực hiện chỉ khi cả hai cùng ký vào. Ban đầu sẽ mất 10 phút để tạo kênh channel thanh toán, nhưng sau đó người tham gia có thể giao dịch với nhau ngay lập tức bằng cách sử dụng số tiền được phân bổ trong kênh channel. Lightning Network cũng có thể được mở rộng sang các loại tiền kỹ thuật số khác trong tương lai”.

Elizabeth Stark giải thích thêm: “Lightning Network tạo ra 1 mạng lưới các kênh channel thanh toán. Nó sử dụng “hợp đồng thông minh” để đảm bảo rằng các mạng có thể hoạt động phi tập trung mà không có rủi ro đối ứng”.

Ví dụ Hoàng có thể mở một kênh channel với Trung, và Trung mở kênh channel với Trang. Lưu ý rằng Hoàng và Trang không có kênh thanh toán với nhau. Nếu Hoàng muốn giao dịch với Trang, Hoàng có thể sử dụng kênh thanh toán giữa Trung và Trang để thực hiện chuyển tiền như sau: Hoàng yêu cầu Trung chuyển lời hứa 2 BTC đến Trang qua channel thanh toán giữa Trung và Trang. Sau đó Hoàng sẽ hoàn trả lại cho Trung 2 BTC qua channel Hoàng-Trung. Nhờ có nhiều chữ ký và hợp đồng thông minh vốn có trong thiết kế của Lightning Network, mà Hoàng không cần phải tin tưởng Trung là người trung gian, giao thức Lightning Network sẽ sử dụng mã đối chiếu để đảm bảo rằng tiền sẽ đến tay Trang.

co che lightning network offchain

“Mạng lưới các kênh channel này rất quan trọng đối với khả năng mở rộng và sự thành công của Lightning Network. Vì nếu càng có nhiều nút mạng Lightning tham gia vào các kênh channel, thì hiệu ứng mạng lưới sẽ làm gia tăng tốc độ giao dịch cũng như càng giảm chi phí giao dịch đi rất nhiều”

mang luoi lightning network

Với mạng lưới các kênh channel thanh toán hoạt động như vậy, một khối lượng lớn các giao dịch nhỏ có thể được chuyển ra khỏi Blockchain, do đó giải phóng băng thông cho chuỗi Blockchain. Sử dụng một mạng lưới các kênh thanh toán Lightning Network, sẽ có thể xử lý hàng triệu giao dịch trong 1 s và điều đó sẽ làm giảm phí giao dịch đi xuống cấp độ satoshi (st).

Tiềm Năng phát triển và ưu điểm Lightning Network

1) Tốc độ giao dịch Lightning Network ngay tức thì đúng nghĩa ánh sáng (Lightning):

Khi chuyển tiền trong mạng lưới Lightning Network đang hoạt động, bạn sẽ không cần phải đợi xác nhận mọi giao dịch từ phía các thợ đào. Các giao dịch sẽ gần như tức thời bất kể mạng lưới có rộng lớn và hoạt đồng nhiều như thế nào.

Mạng lưới Lightning Network càng phát triển thì tốc độ giao dịch càng nhanh

lightning network toc do anh sang

2) Phí giao dịch Lightning Network siêu rẻ gần như bằng 0:

Vì các giao dịch thực sự sẽ diễn ra trong các kênh channel Lightning Network thông qua hợp đồng thông minh và bên ngoài Blockchain, bạn sẽ chỉ cần trả các khoản phí nhỏ nhất gần như bằng 0

Mạng lưới Lightning Network càng phát triển thì phí giao dịch càng rẻ

Linghtning-network va bitcoin

3) Khả năng mở rộng quy mô mạng lưới:

Lightning Network có thể thực hiện ít nhất 1 triệu giao dịch mỗi giây. Hiện tại đang có thể thực hiện 3.5 triệu giao dịch mỗi giây

Đáp ứng nhu cầu thanh toán Bitcoin toàn cầu trong tương lai

4) Lightning Network cho phép thanh toán cấp độ vi mô micropayments nhỏ hơn cả 1 st (satoshi)

Điều này đã được chứng thực. Crypto Graffiti, một nghệ sĩ nổi tiếng nhưng đam mê tiền điện tử, gần đây đăng một bài trên Reddit kể về việc sử dụng Lightning Network để mua bán các tác phẩm của mình với giá thậm chí tính bằng satoshi. Nghệ sĩ này đã bán đấu giá một bức tranh về một con thiên nga đen trên Lightning Network.

Nghệ sĩ lưu ý rằng tác phẩm đã được bán với giá thấp nhất, nhằm mục đích để quảng bá giao thức lớp của Lightning Network. Tác phẩm đã được bán cho một người với giá 1/10 Satoshi, hiện có giá trị 0,00000004$. Qua việc mua bán này có thể thấy Lightning Network đã làm tốt công việc của mình khi giúp cho Bitcoin và crypto hoàn thiện chức năng trao đổi mua bán.

5) Bảo mật và ẩn danh của Lightning Network:

Tính ẩn danh: Phần lớn hầu hết các tiền điện tử không được ẩn danh hoàn toàn tuyệt đối. Quá trình chuyển tiền vẫn có xác suất có thể được truy tìm từ ví này sang ví khác. Tuy nhiên, khi nói đến Lightning Network, hầu hết các giao dịch xảy ra bên ngoài Blockchain chính, khối Block chỉ lưu trữ một lần khi kênh thanh toán được mở và 1 lần khi kênh thanh toán bị đóng là số dư được thanh toán cho cả hai bên vì vậy tất cả các micropayment được thực hiện thông qua các kênh channel Lightning sẽ gần như không thể theo dõi.

Tính bảo mật: Có nhiều quan điểm lo ngại về giao dịch Offchain có thể tăng nguy cơ bị tấn công. Tuy nhiên, mạng lưới Lightning Network vẫn có thể duy trì tính bảo mật do được bảo vệ bởi Bitcoin Blockchain đó là:

  • Khi kênh channel thanh toán được mở sẽ được lưu thông tin trong khối Block
  • Kênh channel bản chất vẫn là ví đa chữ ký đã chứng minh được tính bảo mật và đã được sử dụng từ lâu
  • Các hoạt động thanh toán trong kênh channel đòi hỏi có chữ ký của cả 2 bên theo hợp đồng thông minh
  • Khi kênh channel bi đóng thì thông tin số dư 2 bên sẽ được lưu lại trên Block dựa vào bảng cân đối đã được 2 bên cùng ký mới nhất

6) Cross-chain hoán đổi nguyên tử:

Các thử nghiệm đầu tiên về các giao dịch cross-blockchain đã hoạt động và điều này rất thú vị. Miễn là 2 blockchains chia sẻ cùng một hàm băm mật mã (và hầu hết các chức năng chính), người dùng sẽ có thể gửi tiền từ chuỗi này sang chuỗi khác mà không phải tin tưởng một bên trung gian của bên thứ ba. Công nghệ này có tiềm năng thực sự mang tính cách mạng.

hoan doi nguyen tu lightning network

7) Công nghệ Lightning Network có khả năng áp dụng cho các Altcoin khác ngoài Bitcoin:

Mặc dù Lightning Network ban đầu được thiết kế dành cho Bitcoin nhưng công nghệ này có thể được áp dụng cho 1 loạt các tiền ảo khác nhau như litecoin, stellar, zcash, ether và ripple. Litecoin và stellar dự kiến sẽ là 2 đồng Coin có kế hoạch sớm sử dụng Lightning Network sau Bitcoin.

Về phần Ethereum dự kiến cũng sẽ áp dụng “Raiden Network”, sử dụng các kênh thanh toán Offchain tương tự như hệ thống Lightning Network của Bitcoin.

ethereum raiden network

Những Khó khăn và hạn chế trước mắt của Lightning Network

1) Lightning Network không thanh toán được Offline:

Khi Node Offline có thể sẽ tạo các vấn đề cho Node đó trên mạng Lightning như:

  • Người dùng không thể thanh toán cho 1 người không Online.
  • Ngoài ra, theo Dryja, có thể một trong hai bên từ một kênh channel thanh toán muốn đóng kênh để rút số tiền cuối cùng trong khi Node kia không giữ kết nối Offline. Đây được gọi là Đóng Kênh Rủi Ro (Fraudulent Channel Close). Có một khoảng thời gian để phản đối việc đóng kênh, nhưng một sự vắng mặt kéo dài của một trong 2 bên có thể dẫn đến việc đóng băng tiền trong khoản thời gian đó.
  • Nếu viễn cảnh trong tương lai, mạng lưới đi theo xu hướng tập trung hơn do có sự xuất hiện ai đó có sẵn nhiều tiền hơn sẽ có thể mở và duy trì rất nhiều kênh thanh toán trở thành một trung tâm thanh toán hoặc các channel thanh toán rất lớn từ các Node trung tâm thanh toán lớn liên kết với nhau nhằm tăng tính thanh khoản các giao dịch lớn hơn thì việc 1 Node có nhiều kênh thanh toán lớn bỗng nhiên Offline cũng có thể có tác động làm gián đoạn và giảm mức độ thanh khoản của cả mạng lưới. Trường hợp xấu nhất là có thể khiến 1 số lượng lớn người sử dụng có tiền bị đóng băng trong thời gian vài ngày cho đến khi Node có tầm ảnh hưởng lớn đó hoạt động trở lại.

2) Giao dịch của bạn có thể sẽ cần phải đi qua hàng chục kênh trung gian hoặc gặp khó khăn trong việc tìm tuyến đường (rounte) đủ điều kiện

Lightning Network được khái niệm hóa như một mạng lưới các kênh channel thanh toán, về mặt lý thuyết sẽ cho phép các giao dịch liền mạch.

Nếu hệ thống các kênh channel thanh toán không đủ lớn hoặc thiếu sự kết nối đa dạng trong khi số Node tham gia cao thì chắc chắn giao dịch của bạn sẽ cần phải đi qua hàng chục kênh trung gian và lệ phí có thể sẽ tăng lên hơn so với việc đi qua 1 số kênh channel hoặc thậm chí gặp khó khăn trong việc tìm ra tuyến đường đi (Rounte) đạt đủ điều kiện

Kenh channel dong lightning network

1 số lý do có thể khiến việc tìm tuyến đường khó khăn như:

  • Mạng lưới Lightning Network đang mới phát triển còn quá bé: số Node tham gia chưa nhiều, số Channel được tạo ra chưa đủ nhiều, Số tiền trong kênh channel còn quá bé
  • Hầu hết mọi người trong tương lai cài ví Lightning Network chủ yếu là trên điện thoai và laptop, 1 bộ phận nhóm người đó có thể sẽ không thể sẽ Online thường xuyên được. Ví dụ:
    • Hầu hết mọi người thường tắt máy tính / điện thoại hoặc chuyển sang chế độ ‘máy bay’ vào ban đêm.
    • Những người sống ở các múi giờ khác nhau (ví dụ New York và Việt Nam chênh lệch 12h).
    • Ở các nước đang phát triển, hầu hết mọi người đều có kết nối internet không ổn định

Giải pháp:

  • Đòi hỏi mạng lưới Lightning Network bên cạnh số node tham gia tăng lên thì số lượng Channel thanh toán cũng cần phải được mở rộng và kết nối với nhau thật tốt. Điều đó sẽ tăng cơ hội cho mạng lưới Lightning Network tìm ra tuyến đường (rounte) ngắn nhất và thích hợp nhất để giao dịch
  • Thanh toán đa nguyên tử (AMP) sẽ khắc phục vấn đề tìm tuyến đường bằng cách cho phép các khoản thanh toán lớn được chia thành nhiều khoản thanh toán nhỏ, sẽ được gửi qua các tuyến khác nhau cho một người nhận, người nhận sẽ kết hợp tất cả các khoản thanh toán thành một. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ khi nào AMP sẽ được phát hành.

3) Đối với các khoản giao dịch càng lớn thì Lightning Network có tỷ lệ chuyển tiền thành công càng thấp có thể dưới 1%

Theo 1 báo cáo vào tháng 4 năm 2018 được đưa ra bởi 1 công ty chuyên nghiên cứu tiền điện tử có tên là Diar, và dữ liệu được lấy từ một nhà nghiên cứu có tên biệt danh là YeOldDoc. Người này đã sử dụng công cụ lnmainnet.gaben.win để vẽ nên đường xác suất giao dịch thành công giữa các node mạng ngẫu nhiên trên mạng lưới Lightning Network như hình bên dưới:

Ty le chuyen tien lightning network thanh cong

Theo như số liệu thống kê ở trên thì Lightning Network chỉ có thể đảm bảo tỷ lệ thành công 100% khi thực hiện các giao dịch dưới 3 cent 0,3 USD. Khi số tiền giao dịch càng lớn thì tỷ lệ giao dịch chuyển tiền thành công càng giảm. Cụ thể với 50 USD, tỷ lệ giao dịch thành công giảm xuống chỉ còn 50%. Và với 490 USD, tỷ lệ giao dịch thành công giảm sâu chỉ còn 1%.

Sự thật là đã có rất nhiều công ty và nhà phát triển tham gia ứng dụng mạng lưới Lightning Network vào dịch vụ thanh toán trực tuyến của mình. Tuy nhiên đó chỉ là các khoản thanh toán dưới một vài USD (thanh toán bằng Bitcoin). Việc thanh toán và giao dịch với lượng Bitcoin (BTC) lớn vẫn được thực hiện bằng mạng Blockchain truyền thống làm chủ đạo

Tính đến hết tháng 4, tổng dung lượng mạng Lightning Network đã vượt ngưỡng 150,000 USD, với hơn 2,000 node đang tham gia hoạt động và 6,600 kênh channel được mở. Tổng giá trị các giao dịch lại không thực sự lớn vào giai đoạn này

Lightning Network theo số liệu phân tich tháng 4 chỉ thích hợp với việc giao dịch vi mô, với các khoản tiền có giá trị dưới 1 USD.

Lý giải cho vấn đề này đến từ 3 lý do cùng cộng hưởng nhau như sau: 

  • Lý do 1: Do Giới hạn số lượng tiền lưu trữ trong kênh channel. Một nhược điểm khác của mạng lưới Lightning Network trong thực tế là số lượng tiền trong các kênh bị giới hạn, tức là số lượng Bitcoin được lưu trữ trong ví đa chữ ký của hai người dùng khi thiết lập kênh channel cũng là số tiền tối đa trong kênh channel đó dẫn tới việc giảm khả năng chuyển số tiền lớn khi đi qua các kênh trung gian.
  • Lý do 2: Thực tế khi bạn chuyển tiền cho một người nào đó, không phải lúc nào bạn cũng sẽ thiết lập một kênh channel chuyên dụng để gửi tiền với người đó. Thay vào đó, bạn sẽ có thể gửi thanh toán cho người nào đó sử dụng các kênh channel trung gian như đã giải thích ở phần mục trên. Hệ thống Lightning Network sẽ tự động tìm tuyến đường ngắn nhất và đủ điều kiện giao dịch. Và 1 vấn đề đã nói ở lý do 1 là, khối lượng giao dịch trong 1 kênh phụ thuộc vào số tiền đã được gửi chung vào trong kênh channel đó. Ví dụ mình muốn chuyển tiền cho bạn Hậu 10 Bitcoin chẳng hạn. Nếu như Lightning Network không tìm ra được các kênh Channel trung gian mà đảm bảo khối lượng giao dịch trong các kênh đó tối thiếu 10 Bitcoin thì giao dịch đó sẽ khổng thể diễn ra được.
  • Lý do 3: Chưa có quá nhiều người sẵn sàng nạp số tiền lớn khi mở channel thanh toán khi mà mạng Lightning Network đi vào áp dụng. Đây là vấn đề tâm lý hoàn toàn bình thường. Cá nhân mình mới dùng Lightning Network, mình cũng sẽ thử 1 ít trước, khi nào thật sự an tầm mình mới dùng nhiều hơn

Giải pháp: Để thực hiện các giao dịch lớn hơn đòi hỏi mạng lưới Lightning Network cần có node tham gia và  nhiều Channel thanh toán phải được mở rộng lớn hơn nữa và tự nó sẽ tăng dần theo thời gian. Nói 1 cách đơn gian, cộng đồng sử dụng Lightning Network càng tăng trưởng, càng rộng lớn thì khả năng Lightning Network giao dịch các khoản tiền lớn càng tăng lên

Theo số liệu mới nhất thì hiện nay thì tổng dung lượng mạng Lightning Network đã vượt ngưỡng 1,934,399 USD, với hơn 4,799 node đang tham gia hoạt động và 15,754 kênh channel được mở.  Số lượng các node và kênh channel Lightning Network đã tăng lên đáng kể

Các bạn có thể xem số liêu câp nhật theo Link: https://1ml.com/

Với sự gia tăng Lightning Network như hiện này thì khả năng chuyển tiền chắc chắn 100% đã có sự tăng lên một chút có thể đã là 2 đô chứ không còn là dưới 1 đô như hồi tháng 4 nữa, tiếc rằng mình chưa có số liệu Update giai đoạn này cho các bạn

4) Có nhiều sự tranh cãi về việc Lightning Network sẽ tập trung hóa hay sẽ phi tập trung

Có quan điểm cho rằng Mạng Lightning có thể sẽ khuyến khích sự tập trung hóa trong các trung tâm thanh toán (tương tự như tập trung khai thác Mining)

1 số lý do có thể khiến Lightning Network bị giảm tính phi tập trung:

  • Trong tương lai, theo quan điểm của mình dự đoán cũng có thể sẽ có sự xuất hiện các channel thanh toán rất lớn từ các Node trung tâm thanh toán lớn liên kết với nhau nhằm tăng tính thanh khoản các giao dịch lớn hơn.
  • Các trung tâm thanh toán lớn như eBay hoặc amazon có thể đề nghị trả phí ‘mở’ kênh channel thanh toán cho người dùng nếu anh ta mua 1 thứ gì đó trị giá bao nhiêu đô đó. Điều này sẽ dẫn đến việc tập trung hơn các Node trung tâm thanh toán lớn và thâm chí bị giảm tính ẩn danh đi hơn vì phải KYC để đổi lấy chính sách được hỗ trợ mở kênh channel miễn phí.

Tuy nhiên, đó là câu chuyện hết sức bình thường và nó không ảnh hưởng đến bảo mật của mạng lưới và sự duy trì phát triển của mạng lưới. Còn hiện tại, nếu nhìn vào mạng lưới Lightning Network hiện tại trong hình bên dưới thì tạm thời có thể thấy mạng lưới Lightning Network đang có tính phi tập trung khá tốt

phi tap trung lightning network

5) Người dùng nên chạy Full Node đầy đủ để sử dụng Lightning Network

Người dùng Lightning Network nên chạy Node đầy đủ để theo dõi blockchain và để ngăn đối tác của mình gian lận. Kích thước blockchain BTC hiện tại là ~ 200GB, vì vậy sẽ có rất nhiều rắc rối khi sử dụng LN trên thiết bị di động ngay cả đối với những người ở các quốc gia phát triển có điện thoại thông minh mới.

Giải pháp: SPV (Xác minh thanh toán đơn giản). Ví tiền như Neutrino, eclair, CoinClip sẽ khắc phục điều đó, nhưng chúng vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu và còn nhiều vấn đề cần phải được giải quyết trước khi được sử dụng rộng rãi

6) Có thể đối mặt với các cuộc tấn công khi mạng lưới Lightning Network mới đi vào áp dụng và chưa ổn định

Điển hình nhất là Tấn công DDOS đầu năm 2018

Vào ngày 20 tháng 3 năm 2018, hệ thống mạng lưới Lightning Network bị tấn công dạng từ chối dịch vụ phân tán (DDoS) làm cho 200 node tham gia bị rớt mạng, giảm tổng số node đang từ hoạt động là 1,050 xuống 870. Kẻ tấn công đã cố tình mở thật nhiều kết nối tới các node đang hoạt động làm cho những kết nối bình thường không thể được tiếp tục sinh ra.

Khoảng 1 tháng trước đó, lập trình viên Bitcoin Peter Tod cũng đã cảng báo rằng giao thức Ligntning có thể “được chứng minh là dễ bị tổn hại trước kiểu tấn công từ chối dịch vụ với tình trạng như hiện nay, và có thể ảnh hưởng tới cả mạng ngang hàng và tầng blockchain của dự án”

Giải pháp: chúng ta sẽ đợi bản cập nhật tiếp theo Lightning Network nhằm chống lại các cuộc tấn công có thể xảy ra

Kết luận về Lightning Network

Lightning network là một trong số nhiều giải pháp mở rộng quy mô mạng lưới của Bitcoin (BTC), giúp cho tốc độ giao dịch nhanh hơn và chi phí thấp hơn ở cấp dưới 1 st. Tuy nhiên bài toán Lightning network chỉ mới được đi vào áp dụng trong thời gian gần đây và chưa ổn định, vẫn còn các vấn đề phải đối mặt và cần được tiếp tục giải quyết trước khi chính thức được áp dụng 1 cách rộng rãi. Cá nhân mình dự báo Lightning network có cơ hội trở thành giải pháp thanh toán Bitcoin rộng rãi trong tương lai khi mà trong tương lai Bitcoin có thể mốc 100 nghìn đô năm 2021, 1 triệu đô tầm năm 2025 hay thâm chí 10 triệu đô trong tương lai xa nữa thì việc thanh toán Bitcoin ở cấp độ st (satoshi) sẽ là vấn đề hết sức cấp thiết trong tương lai đó

Chúc Lightning Network sẽ thành công cùng với sự phát triển của Bitcoin 😀

Chúc các nhà đầu tư Bitcoin thành công trong tương lai

Nội Dung Này Đã Được Bảo Vệ Bản Quyền Bởi DMCA. Mọi hình thức copy cần xin phép hoặc ghi rõ nguồn trungvanhoang.com

DMCA.com Protection Status

Lightning Network là gì? Giải pháp thanh toán Bitcoin & mở rộng quy mô mạng lưới tiền điện tử
4.1 (82.86%) 14 votes

Cho Đi Để Nhận Lại

monsterid

Tác Giả Trung Văn Hoàng

Founder KTS Group (Kiếm Tiền Số Group) cộng đồng đầu tư Tiền Điện Tử và Bitcoin lớn nhất Việt Nam
Chuyên gia Marketing Online, Kinh Nghiệm 3 năm làm MMO với cộng Đồng Kiếm Tiền Online, Kiếm Tiền Youtube, Kiếm Tiền Clickbank
Bản thân thích được học hỏi những người tài giỏi hơn mình. Cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm để ai cũng có thể làm được.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote
okex, perpetual swap, crypto

Sàn OKEX tổ chức thi giao dịch Perpetual Swap, mong muốn đứng đầu thị trường phái sinh

Suy ngẫm: Volume giao dịch Bitcoin ở một số quốc gia tăng ngược xu hướng chung